Chùa Phật Tích Ngôi Quốc Tự Ngàn Năm Tuổi Tại Bắc Ninh

Rời xa những ồn ã phố thị, xuôi theo dòng sông Đuống cuộn đỏ phù sa để tìm về Chùa Phật Tích. Nơi đây không chỉ có tiếng chuông thanh tịnh buông lơi giữa ngàn thông rộng lớn, mà còn là nơi trầm tích ngàn năm lịch sử, văn hóa và những huyền thoại bảng lảng sương khói của dân tộc. Với tư cách là một người con sinh ra và lớn lên từ dòng sữa mẹ Kinh Bắc, tôi xin được đưa bạn bước vào một chuyến hành trình lội ngược dòng thời gian, khám phá ngôi cổ tự linh thiêng bậc nhất Bắc Ninh

• Vị trí địa lý: Tọa lạc trên sườn phía Nam của núi Lạn Kha, xã Phật Tích, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh. Chùa nằm cách trung tâm thành phố Bắc Ninh khoảng 15km.

• Lịch sử hình thành: Theo sử liệu, chùa được khởi dựng từ thế kỷ VII - X, từng là nơi dừng chân truyền đạo của các nhà sư Ấn Độ. Đến năm 1057 (thời nhà Lý), vua Lý Thánh Tông đã cho xây dựng tháp và kiến thiết lại quy mô đại tự.
• Vai trò lịch sử: Dưới triều Lý - Trần, chùa Phật Tích được coi là Quốc tự - Trung tâm Văn hóa và Phật giáo tối cao của Đại Việt. Nơi đây từng tổ chức các khoa thi Tiến sĩ và là thư viện lớn của triều đình.

Xếp hạng di tích: Năm 1962, Bộ Văn hóa đã ban hành Quyết định công nhận chùa Phật Tích là Di tích Lịch sử - Văn hóa cấp Quốc gia. Đây là một trong 4 ngôi chùa, đình đầu tiên tại Bắc Ninh được xếp hạng.

• Tượng Phật A Di Đà (Thời Lý): Tác phẩm điêu khắc bằng đá xanh nguyên khối cao 2,7m, ngự trên tòa sen. Đây là bức tượng Phật có niên đại lâu đời nhất được xác định tại Việt Nam, là kiệt tác mỹ thuật quốc gia và được công nhận là Bảo vật Quốc gia.

• Đại Phật Tượng: Bức tượng Phật khổng lồ cao 27m đặt trên đỉnh núi Lạn Kha, được mô phỏng theo nguyên mẫu tượng Phật A Di Đà trong chùa. Công trình đạt kỷ lục là một trong những bức tượng đá cao nhất Đông Nam Á.

• Hàng tượng 10 linh thú: Gồm 5 cặp linh thú (sấu, ngựa, trâu, voi, sư tử) phủ phục trước sân Tam Bảo. Bộ tượng có niên đại gần 1.000 năm tuổi, mang ý nghĩa bảo vệ và quy y Phật pháp, đã được công nhận là Bảo vật Quốc gia năm 2017.

Vườn Tháp cổ: Nơi lưu giữ xá lị của các vị sư trụ trì và nhục thân của Thiền sư Chuyết Chuyết. Quần thể có hơn 32 ngọn tháp, nổi bật nhất là tháp Phổ Quang cao 14 tầng, trên đỉnh treo Đại Hồng Chung.

• Long Trì (Ao Rồng): Một ao đá nhỏ hình vuông mang đặc trưng kiến trúc thời Lý. Dưới đáy ao có thềm đá hình bán nguyệt chạm khắc nổi hình hai con rồng uốn lượn tinh xảo trên sóng nước nhô cao.

• Thời gian: Diễn ra từ ngày 4 đến ngày 5 tháng Giêng âm lịch hằng năm.
• Nguồn gốc: Gắn liền với truyền thuyết dân gian lãng mạn "Từ Thức gặp tiên". Xưa kia, chùa có vườn hoa mẫu đơn tuyệt đẹp, là nơi se duyên cho chàng Từ Thức và nàng tiên Giáng Hương.

Hoạt động chính: Hàng vạn du khách thập phương đổ về hành hương, dâng hương bái Phật, tham gia Pháp hội đại bi cầu quốc thái dân an, cùng các hoạt động biểu diễn văn hóa nghệ thuật và trò chơi dân gian độc đáo.

Phương tiện di chuyển: Du khách có thể tự di chuyển bằng phương tiện cá nhân theo tuyến Quốc lộ 38 - Đường 295 hoặc bắt tuyến xe buýt số 04 (Lim - Thành Đô) với điểm dừng ngay sát chân chùa.

• Trang phục: Mặc quần áo kín đáo, lịch sự, màu sắc trang nhã. Tuyệt đối không mặc áo hai dây, váy ngắn hoặc quần short trên đầu gối khi vào nơi thờ tự. Nên chọn giày dép dễ tháo.
• Quy tắc ứng xử: Đi nhẹ, nói khẽ, giữ tâm ý hướng thiện. Khấn nguyện trong tâm, không làm ồn ào. Không tự ý ngắt hoa, bẻ cành hay sờ tay vào các bảo vật, hiện vật trưng bày.
• Sắm lễ: Chùa thờ Phật nên chỉ dâng lễ chay (hoa quả, bánh kẹo, hương đăng, trà), tuyệt đối không dâng lễ mặn. Quan trọng nhất là lòng thành kính, không cần sắm sửa mâm cao cỗ đầy.
• Bảo quản tài sản: Vào những ngày đầu xuân lễ hội, lượng khách rất đông đúc, du khách cần chủ động tự bảo quản tốt tư trang, ví tiền và điện thoại để tránh bị thất lạc hoặc kẻ gian trộm cắp.

Chúc bạn có một chuyến đi đến Chùa Phật Tích đầy ắp trải nghiệm và những phút giây an nhiên!